Bengu
New member
Peki Sürekli Kendi Kendine Konuşmak Sorun mu?
Sadece “çok konuşuyorum” demek tek başına psikolojik bir rahatsızlık göstergesi değildir.
Asıl önemli olan konuşmanın nasıl yaşandığı, kişinin bunun farkında olup olmadığı ve günlük yaşamını etkileyip etkilemediğidir.
Örneğin biri evde çalışırken yüksek sesle:
“Şimdi dosyayı açıyorum. Bu tabloyu kontrol ediyorum.”
diyebilir.
Başka biri aynada prova yapabilir:
“Toplantıda önce bunu söyleyeceğim.”
Bir başkası sinirlendiğinde:
“Şu anda çok öfkeliyim. Beş dakika bekleyeyim.”
diye kendisini sakinleştirebilir.
Bunlar kendi kendine konuşmanın gündelik biçimleri olabilir.
Ancak kişi kendi düşüncesiyle kendi kontrolündeki konuşmayı ayırt etmekte zorlanıyorsa, başkalarının duymadığı sesleri dışarıdan geliyormuş gibi deneyimliyorsa veya bu deneyimler yoğun sıkıntı, korku, kafa karışıklığı ya da günlük işlevlerde bozulmayla birlikteyse durum farklı değerlendirilmelidir. NHS, sesler duyma ve halüsinasyonların çeşitli nedenleri olabileceğini ve böyle deneyimlerde profesyonel değerlendirme alınmasının önemli olduğunu belirtiyor.
Buradaki kritik ayrım “kendi kendine konuşmak” ile “kişinin kendi kontrolü dışında sesler duyması” arasındadır.
İkisini aynı şeymiş gibi değerlendirmek doğru değildir.
Kendi Kendine Konuşmanın Faydalı Bir Hali Var mı?
Kesinlikle olabilir.
Örneğin zor bir görev öncesinde:
“Panik yapma. İlk adımı bul.”
demek, kişinin dikkatini yeniden göreve yönlendirmesine yardımcı olabilir.
Bir hata yaptığınızda:
“Ben zaten hiçbir şeyi beceremiyorum.”
demek yerine:
“Bu olmadı. Neden olmadığını bulabilir miyim?”
demek çok farklı bir zihinsel atmosfer yaratır.
İlk cümle kişiliğe saldırıyor.
İkinci cümle probleme odaklanıyor.
Aradaki fark küçük görünse de psikolojik açıdan önemlidir.
Cleveland Clinic de self-talk'ın stresle başa çıkma, dikkati artırma, motivasyon sağlama ve düşünceleri organize etme gibi işlevlerde kullanılabileceğini aktarıyor.
Burada amaç sürekli kendimize “Harikasın, mükemmelsin!” demek de değil. Çünkü insanın kendi beynine 24 saat motivasyon konuşması yapması bir süre sonra şirket semineri gibi yorucu olabilir.
Daha gerçekçi bir iç konuşma çoğu zaman işe yarar:
“Zorlanıyorum ama bunu parçalara ayırabilirim.”
“Şu anda üzgünüm ve karar vermek için biraz zamana ihtiyacım var.”
“Bunu yanlış yaptım ama yanlış yapmakla değersiz olmak aynı şey değil.”
İşte bunlar daha işlevsel cümleler.
İlginç Bir Teknik: Kendinden “Ben” Diye Değil, İsminle Bahsetmek
Burada psikoloji araştırmalarında dikkat çeken bir yaklaşım var.
Bazen insan çok stresli olduğunda kendisi hakkında birinci şahıs yerine kendi adını veya ikinci/üçüncü şahıs ifadelerini kullanarak düşünmeye çalışabilir.
Örneğin:
“Ben bunu nasıl düzelteceğim?”
yerine:
“Ahmet, önce sakin ol. Şimdi ne yapabilirsin?”
demek.
Ethan Kross ve çalışma arkadaşlarının araştırmaları, bu tür “mesafeli öz-konuşma”nın kişinin yaşadığı olaylara biraz daha dışarıdan bakmasına yardımcı olabileceğini incelemiştir.
Bu, insanın kendisine yabancılaşması anlamına gelmez. Tam tersine, bazen kendi sorunumuza arkadaşımızın sorununa baktığımız kadar sakin bakabilmemizi sağlayabilir.
Arkadaşınız gelip:
“Sunumum berbat olacak.”
dese muhtemelen:
“Dur, neden berbat olsun? Hazırlığını yaptın.”
dersiniz.
Ama aynı şeyi kendiniz yaşayınca:
“Kesin rezil olacağım.”
diye düşünürsünüz.
İnsan bazen başkalarına verdiği mantıklı tavsiyeyi kendisinden esirger.
Belki de iç konuşmanın en güzel taraflarından biri, kendimize de arkadaşımız kadar adil davranmayı öğrenebilmemizdir.
Asıl Soru Şu: İçinizdeki Ses Sizinle Nasıl Konuşuyor?
“Kendi kendime konuşuyorum, acaba sorun mu var?” sorusundan daha ilginç bir soru var:
“Ben kendi kendime nasıl konuşuyorum?”
Çünkü bazen sorun konuşmanın kendisi değildir.
Sorun, konuşmanın içeriğidir.
Kendisine sürekli hakaret eden biri düşünelim:
“Salaksın.”
“Yine beceremedin.”
“Sen zaten böylesin.”
Bu kişinin kendi kendine konuşması, sadece bir düşünce akışı olmaktan çıkıp sürekli bir iç eleştiri mekanizmasına dönüşebilir.
Başka biri ise hata yaptığında:
“Tamam, olmadı. Neyi değiştirebilirim?”
diyebilir.
İki kişinin de iç konuşması vardır.
Ama bu iki iç sesin psikolojik deneyimi aynı değildir.
Bu nedenle kendi kendine konuşmayı tamamen ortadan kaldırmaya çalışmak yerine, konuşmanın biçimini fark etmek daha anlamlı olabilir.
Bugün kendinizi eleştirirken kullandığınız cümleyi yakalayın.
Sonra şunu sorun:
“Bunu sevdiğim bir arkadaşıma söyler miydim?”
Cevap hayırsa, belki de zihninizdeki konuşma programına küçük bir güncelleme gelmiştir.
Sonuç: Yalnız Değilsiniz, Sadece Toplantıdasınız
Kendi kendine konuşmak çoğu insan için insan zihninin doğal çalışma biçimlerinden biridir. Bazen plan yaparız, bazen kendimizi sakinleştiririz, bazen bir konuşmayı önceden prova ederiz, bazen kaybettiğimiz anahtarı bulmak için evin içinde dedektif gibi dolaşırken yüksek sesle düşünürüz.
Kısacası beynimiz bazen sessiz çalışır, bazen de mikrofonu açar.
Önemli olan mikrofonun açık olması değil; ne söylediğidir.
Kendi kendinize konuşuyorsanız bundan utanmanız gerekmeyebilir. Hatta bir sonraki sefere zihninizdeki konuşmayı biraz dikkatle dinleyin.
Size sürekli saldıran bir ses mi var?
Sizi sakinleştiren biri mi?
Her probleme çözüm bulmaya çalışan bir “proje yöneticisi” mi?
Herkesin duygusunu analiz eden bir “ilişki uzmanı” mı?
Yoksa hepsinden biraz mı?
Belki de insan olmanın ilginç tarafı tam olarak burada yatıyor: İçimizde tek bir ses değil, farklı ihtiyaçların sırayla söz aldığı küçük bir kurul var.
Ve bazen toplantının sonunda alınan karar gerçekten işe yarıyor.
Bazen de kurul dağılıyor, herkes çay içmeye gidiyor ve kumandanın buzdolabında neden bulunduğu hâlâ açıklanamıyor.
Psikoloji açısından bakıldığında ise daha ciddi ve değerli bir sonuç ortaya çıkıyor: Kendi kendimizle kurduğumuz dil, kendimizi nasıl algıladığımızı ve zorluklarla nasıl başa çıktığımızı etkileyebilen önemli bir zihinsel süreçtir. Bu yüzden mesele “Kendi kendime konuşuyor muyum?” sorusundan çok, “Kendimle kurduğum bu konuşma bana ne yapıyor?” sorusudur.
Kaynakları Metin İçinde DüzenleForum Etkileşimini Sonuçta Güçlendir
Kaynakları Metin İçinde Düzenle
Forum Etkileşimini Sonuçta Güçlendir
Cinsiyet Bölümünü Daha Çeşitli Kıl
Sadece “çok konuşuyorum” demek tek başına psikolojik bir rahatsızlık göstergesi değildir.
Asıl önemli olan konuşmanın nasıl yaşandığı, kişinin bunun farkında olup olmadığı ve günlük yaşamını etkileyip etkilemediğidir.
Örneğin biri evde çalışırken yüksek sesle:
“Şimdi dosyayı açıyorum. Bu tabloyu kontrol ediyorum.”
diyebilir.
Başka biri aynada prova yapabilir:
“Toplantıda önce bunu söyleyeceğim.”
Bir başkası sinirlendiğinde:
“Şu anda çok öfkeliyim. Beş dakika bekleyeyim.”
diye kendisini sakinleştirebilir.
Bunlar kendi kendine konuşmanın gündelik biçimleri olabilir.
Ancak kişi kendi düşüncesiyle kendi kontrolündeki konuşmayı ayırt etmekte zorlanıyorsa, başkalarının duymadığı sesleri dışarıdan geliyormuş gibi deneyimliyorsa veya bu deneyimler yoğun sıkıntı, korku, kafa karışıklığı ya da günlük işlevlerde bozulmayla birlikteyse durum farklı değerlendirilmelidir. NHS, sesler duyma ve halüsinasyonların çeşitli nedenleri olabileceğini ve böyle deneyimlerde profesyonel değerlendirme alınmasının önemli olduğunu belirtiyor.
Buradaki kritik ayrım “kendi kendine konuşmak” ile “kişinin kendi kontrolü dışında sesler duyması” arasındadır.
İkisini aynı şeymiş gibi değerlendirmek doğru değildir.
Kendi Kendine Konuşmanın Faydalı Bir Hali Var mı?
Kesinlikle olabilir.
Örneğin zor bir görev öncesinde:
“Panik yapma. İlk adımı bul.”
demek, kişinin dikkatini yeniden göreve yönlendirmesine yardımcı olabilir.
Bir hata yaptığınızda:
“Ben zaten hiçbir şeyi beceremiyorum.”
demek yerine:
“Bu olmadı. Neden olmadığını bulabilir miyim?”
demek çok farklı bir zihinsel atmosfer yaratır.
İlk cümle kişiliğe saldırıyor.
İkinci cümle probleme odaklanıyor.
Aradaki fark küçük görünse de psikolojik açıdan önemlidir.
Cleveland Clinic de self-talk'ın stresle başa çıkma, dikkati artırma, motivasyon sağlama ve düşünceleri organize etme gibi işlevlerde kullanılabileceğini aktarıyor.
Burada amaç sürekli kendimize “Harikasın, mükemmelsin!” demek de değil. Çünkü insanın kendi beynine 24 saat motivasyon konuşması yapması bir süre sonra şirket semineri gibi yorucu olabilir.
Daha gerçekçi bir iç konuşma çoğu zaman işe yarar:
“Zorlanıyorum ama bunu parçalara ayırabilirim.”
“Şu anda üzgünüm ve karar vermek için biraz zamana ihtiyacım var.”
“Bunu yanlış yaptım ama yanlış yapmakla değersiz olmak aynı şey değil.”
İşte bunlar daha işlevsel cümleler.
İlginç Bir Teknik: Kendinden “Ben” Diye Değil, İsminle Bahsetmek
Burada psikoloji araştırmalarında dikkat çeken bir yaklaşım var.
Bazen insan çok stresli olduğunda kendisi hakkında birinci şahıs yerine kendi adını veya ikinci/üçüncü şahıs ifadelerini kullanarak düşünmeye çalışabilir.
Örneğin:
“Ben bunu nasıl düzelteceğim?”
yerine:
“Ahmet, önce sakin ol. Şimdi ne yapabilirsin?”
demek.
Ethan Kross ve çalışma arkadaşlarının araştırmaları, bu tür “mesafeli öz-konuşma”nın kişinin yaşadığı olaylara biraz daha dışarıdan bakmasına yardımcı olabileceğini incelemiştir.
Bu, insanın kendisine yabancılaşması anlamına gelmez. Tam tersine, bazen kendi sorunumuza arkadaşımızın sorununa baktığımız kadar sakin bakabilmemizi sağlayabilir.
Arkadaşınız gelip:
“Sunumum berbat olacak.”
dese muhtemelen:
“Dur, neden berbat olsun? Hazırlığını yaptın.”
dersiniz.
Ama aynı şeyi kendiniz yaşayınca:
“Kesin rezil olacağım.”
diye düşünürsünüz.
İnsan bazen başkalarına verdiği mantıklı tavsiyeyi kendisinden esirger.
Belki de iç konuşmanın en güzel taraflarından biri, kendimize de arkadaşımız kadar adil davranmayı öğrenebilmemizdir.
Asıl Soru Şu: İçinizdeki Ses Sizinle Nasıl Konuşuyor?
“Kendi kendime konuşuyorum, acaba sorun mu var?” sorusundan daha ilginç bir soru var:
“Ben kendi kendime nasıl konuşuyorum?”
Çünkü bazen sorun konuşmanın kendisi değildir.
Sorun, konuşmanın içeriğidir.
Kendisine sürekli hakaret eden biri düşünelim:
“Salaksın.”
“Yine beceremedin.”
“Sen zaten böylesin.”
Bu kişinin kendi kendine konuşması, sadece bir düşünce akışı olmaktan çıkıp sürekli bir iç eleştiri mekanizmasına dönüşebilir.
Başka biri ise hata yaptığında:
“Tamam, olmadı. Neyi değiştirebilirim?”
diyebilir.
İki kişinin de iç konuşması vardır.
Ama bu iki iç sesin psikolojik deneyimi aynı değildir.
Bu nedenle kendi kendine konuşmayı tamamen ortadan kaldırmaya çalışmak yerine, konuşmanın biçimini fark etmek daha anlamlı olabilir.
Bugün kendinizi eleştirirken kullandığınız cümleyi yakalayın.
Sonra şunu sorun:
“Bunu sevdiğim bir arkadaşıma söyler miydim?”
Cevap hayırsa, belki de zihninizdeki konuşma programına küçük bir güncelleme gelmiştir.
Sonuç: Yalnız Değilsiniz, Sadece Toplantıdasınız
Kendi kendine konuşmak çoğu insan için insan zihninin doğal çalışma biçimlerinden biridir. Bazen plan yaparız, bazen kendimizi sakinleştiririz, bazen bir konuşmayı önceden prova ederiz, bazen kaybettiğimiz anahtarı bulmak için evin içinde dedektif gibi dolaşırken yüksek sesle düşünürüz.
Kısacası beynimiz bazen sessiz çalışır, bazen de mikrofonu açar.
Önemli olan mikrofonun açık olması değil; ne söylediğidir.
Kendi kendinize konuşuyorsanız bundan utanmanız gerekmeyebilir. Hatta bir sonraki sefere zihninizdeki konuşmayı biraz dikkatle dinleyin.
Size sürekli saldıran bir ses mi var?
Sizi sakinleştiren biri mi?
Her probleme çözüm bulmaya çalışan bir “proje yöneticisi” mi?
Herkesin duygusunu analiz eden bir “ilişki uzmanı” mı?
Yoksa hepsinden biraz mı?
Belki de insan olmanın ilginç tarafı tam olarak burada yatıyor: İçimizde tek bir ses değil, farklı ihtiyaçların sırayla söz aldığı küçük bir kurul var.
Ve bazen toplantının sonunda alınan karar gerçekten işe yarıyor.
Bazen de kurul dağılıyor, herkes çay içmeye gidiyor ve kumandanın buzdolabında neden bulunduğu hâlâ açıklanamıyor.
Psikoloji açısından bakıldığında ise daha ciddi ve değerli bir sonuç ortaya çıkıyor: Kendi kendimizle kurduğumuz dil, kendimizi nasıl algıladığımızı ve zorluklarla nasıl başa çıktığımızı etkileyebilen önemli bir zihinsel süreçtir. Bu yüzden mesele “Kendi kendime konuşuyor muyum?” sorusundan çok, “Kendimle kurduğum bu konuşma bana ne yapıyor?” sorusudur.
Kaynakları Metin İçinde DüzenleForum Etkileşimini Sonuçta Güçlendir
Kaynakları Metin İçinde Düzenle
Forum Etkileşimini Sonuçta Güçlendir
Cinsiyet Bölümünü Daha Çeşitli Kıl